ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ
 
 

 

 
      Ἡ δημοσιογραφία εἶναι ὁ τομέας τῆς ἐνημερώσεως στὰ τρέχοντα γεγονότα, τῆς πειθοῦς καὶ προπαγάνδας, καὶ τῆς διακινήσεως ἰδεῶν κοσμοθεωριακῶν, βιοθεωριακῶν, πολιτικῶν, ἠθικῶν καὶ ἄλλων. βγῆκε μέσα ἀπὸ τὴν παραινετικὴ καὶ διδακτικὴ λογοτεχνία, ὅπως ἡ ἐπιστήμη ἀπὸ τὸ σέκρετο, κι αὐτονομήθηκε καὶ ἀναπτύχθηκε ὅπως ἐκείνη. ἡ δημοσιογραφία ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Π. Διαθήκη. πολλὰ κομμάτια τοῦ Νόμου καὶ τοῦ Δευτερονομίου, στὰ ὁποῖα ὑπάρχει διδαχὴ καὶ ἀσκεῖται πειθώ, εἶναι δημοσιογραφικά. τέτοια ὑπάρχουν μερικὰ καὶ στὰ ἱστορικὰ βιβλία ὡς πλάγιος λόγος. ποιητικὰ κείμενα τῆς Π. Διαθήκης ὑπάρχουν καὶ ὁλόκληρα δημοσιογραφικά. ὁ ψαλμὸς 77 καὶ τὰ βιβλία Παροιμίαι κι Ἐκκλησιαστὴς εἶναι καὶ δημοσιογραφικά. κυρίως ὅμως τέτοια εἶναι τὰ βιβλία τῶν προφητῶν. στὴν ἑλληνικὴ γραμματεία ἡ δημοσιογραφία ἐμφανίζεται τὸν Ε’ π.Χ. αἰῶνα ὡς ῥητορικὴ καὶ φιλοσοφία. ἀπὸ τὴ ῥητορικὴ ἡ δικανικὴ δὲν εἶναι δημοσιογραφία, ἡ πολιτικὴ ὅμως καὶ ἡ πανηγυρικὴ εἶναι κατ᾿ ἐξοχὴν δημοσιογραφικές· ἡ δὲ φιλοσοφία εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου.
         Οἱ λεγόμενες Ἐφημερίδες τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου (Πλούταρχος, Ἀλέξ. 23,4∙ 76,1∙ 77,1∙) ἦταν σὰν τὴ σημερινὴ “ Ἐφημερίδα τῆς κυβερνήσεως”, δηλαδὴ κείμενα σεκρέτου, καὶ ὄχι δημοσιογραφικά. ὁ θεσμὸς τῶν τέτοιων Ἐφημερίδων, ἂν καὶ ὄχι τὸ ὄνομα, ἐμφανίζεται γιὰ πρώτη φορὰ τὸ ΙΕ’ π.Χ. αἰῶνα στὸ Νόμο τοῦ Μωϋσέως (Ἔξ 17,14) καὶ συνεχίζεται ἐπὶ Δαυῒδ (Β’ Βα 8,16) καὶ τῶν ἄλλων βασιλέων τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τοῦ Ἰούδα (Γ’ Βα 14,29· 22,19· Δ’ Βα 1,18· 8,23· Β’ Πα 12,15· 13,22), καὶ ἐπὶ τῶν Περσῶν βασιλέων (Ἔσ 4,15· 6,2. Κτησίας, στὸ Διόδωρο Σικ. 2,32,4), ἐνῷ εἶναι γνωστὸς τόσο στὰ ἱερὰ τῆς ἀχαιικῆς Πύλου τοῦ ΙΓ’ π. Χ. αἰῶνος (Ἀχαιικὴ πινακὶς Πύλου ΠΥ Τn 316) ὅσο καὶ στὰ ἱερὰ τῆς Καρχηδόνος μετέπειτα (Πλούταρχος, Πρόσωπ. σελήν., 26) καὶ στὸ μαντεῖο τῶν Δελφῶν (Εὐριπίδης, Πλεισθέν., ἀπόσπ. 627 Nauck). οἱ Ἐφημερίδες (= τὰ ἐπὶ τῆς ἡμέρας Πεπραγμένα, τὰ καθ᾿ ἡμέραν Πεπραγμένα) τοῦ Ἀλεξάνδρου καὶ ὅλα τὰ παρόμοια βιβλία ἀποτελοῦσαν βέβαια τὸ βασιλικὸ σέκρετο,   ἀλλ᾿ ὡς ἱστορία ἀνήκουν ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ στὸν τομέα τῆς ἐπιστήμης. τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὶς μαρμάρινες ἐπιγραφές, μὲ τοὺς ἰδιωτικοὺς παπύρους σεκρέτου, καὶ μὲ τὰ χρωστικῆς γραφῆς ἑλληνιστικὰ ὄστρακα. κι ὅπως οἱ Ἐφημερίδες ὑπῆρξαν πηγὲς τῆς ἱστορίας τοῦ Ἀλεξάνδρου, ἔτσι καὶ τὰ τῆς Π. Διαθήκης ὑπῆρξαν πηγὲς τῶν ἱστορικῶν βιβλίων της ἀπὸ τὸ Μωϋσῆ μέχρι τὸν Ἔσδρα.
         Σήμερα ὑπάρχει ἔντυπη δημοσιογραφία (βιβλία, περιοδικά, ἐφημερίδες, φέιγ βολάν, ἀφίσσες) καὶ ἠλεκτρονικὴ δημοσιογραφία (ῥαδιόφωνο, τηλεόρασι, κινηματογράφος, διαδίκτυο).                                                                                                                                      

 

Μελέτες 1 (2008)